Home > Tram > Paardentram > Serie > Serie 61(9-10)

Tramweg Amsterdam - Sloterdijk- Serie 9-10
Gemeente Tram Amsterdam- Serie 9-10
Serie: 9-10
Type: dicht paardentramrijtuig
Bouwjaar: 1879 (overgenomen in 1888)
Fabrikant wagenbak: Beijnes, Beverwijk
Lengte : 5770 mm (wagenbak met balkons)
Lengte : 3690 mm (wagenbak zonder balkons)
Lengte : 1040 mm (balkons)
Breedte: 2000 mm
Hoogte:
Radstand: 1500 mm
Wieldiameter:
Gewicht :
Aanschafprijs :
Passagiersindeling : 16-12

Na pogingen van de AOM om een ongeregelde omnibusdienst tussen Amsterdam en Sloterdijk te exploiteren was het de C.V. Stoomtram-Maatschappij Amsterdam-Sloterdijk(SAS), die op 22 augustus 1882 haar lijn op genoemd traject opende. Het was het kleinste stoomtrambedrijf dat Nederland ooit heeft gekend; men bezat slechts twee locomotieven, twee vrij kleine rijtuigen en een goederenwagen. De baan was uiteraard geheel enkelsporig; bij het beginpunt buiten de Singelgracht waar nu het Nassauplein gelegen is had men een wisselplaats, waardoor de locomotieven van de ene naar de andere zijde van de wagens konden worden gerangeerd. Iets dergelijks had men ook in Sloterdijk, waar tevens de remise aan de zuidzijde van de Haarlemmerweg was gelegen, iets ten westen van de brug over de vaart. Halverwege, bij de begraafplaats Vredenhof, was ook nog een wisselplaats.
De grote verwachtingen die men in die dagen van de ontplooiing van het stoomtramwezen had, werden op ons kleine lijntje niet verwezenlijkt. Integendeel, toen in mei 1885 de plaatselijke situatie het noodzakelijk maakte dat het beginpunt bij het latere Nassauplein een eindje westwaarts werd verplaatst, daalde het toch al geringe vervoer nog verder. Zelfs zonder de hulp van economen was directeur Sanders in staat zijn conclusies te trekken: de lijn was alleen nog levensvatbaar als zij op eenvoudiger basis werd geëxploiteerd.
Op 8 mei 1888 ging men over op paardentractie, de locomotieven werden verkocht aan de stoomtram in het Westland en de rijtuigen werden omgeruild bij de RTM(Rotterdamsche Tramweg-Maatschappij) tegen twee paardentrams. Deze RTM exploiteerde in die dagen het plaatselijk paardentramnet in Rotterdam en een stoomtram vandaar naar Schiedam en bezat dus zowel paardentram- als stoomtramwagens.
De geruilde paardentramwagens, de in dit serieblad behandelde wagens 9 en 10, werden felgroen geschilderd, op hun nieuwe werkterrein in dienst gesteld. Het was ook de RTM die de paarden voor de lijn ter beschikking stelde. Hoewel haar werkterrein eigenlijk in Rotterdam gelegen was, kon zij dat doen omdat zij overal in den lande vrachtwagendiensten verzorgde in aansluiting aan de spoorwegen, uiteraard met paardentractie. Voor dit bedrijf, dat ook in Amsterdam werd uitgeoefend had de RTM aldaar dus toch al paarden beschikbaar.

De rijtuigen 8 en 15 werden door de RTM in 1879 aangeschaft voor de paardentramdiensten in Rotterdam en Schiedam en waren gelijkend aan de AOM-serie 11-40. De remblokken zaten aan de buitenzijde van de wielen. Deze twee rijtuigen werden in 1888 geruild met de SAS voor twee stoomtramrijtuigen. Het bedrijf SAS, dat in 1890 haar naam in TAS(Tramweg Amsterdam-Sloterdijk) wijzigde, werd vanaf 1890 af door de NHT(Noord-Hollandsche Tramweg-Maatschappij, later TNHT: Tweede Noord-Hollandsche Tramweg-Maatschappij)beheerd. In verband hiermee werden de rijtuigen in de (T)NHT-nummering opgenomen en van de initialen NHTM voorzien. Daar de NHT haar rijtuigen 7-8 pas in 1889 in dienst stelde, kunnen de rijtuigen 9 en 10(ex-RTM-8 en 15 uit deze serie) eerst nog andere nummers hebben gehad. Het is mogelijk dat zij toen 1-2 waren genummerd, maar ook dat zij hun RTM-nummers hadden behouden. De rijtuigen waren fel groen. De bel hing aan de luifelrand. Het opschrift "Amsterdam - Sloterdijk " stond bij deze gesloten rijtuigen op het paneel boven de ramen.

Het jaar 1905 bracht nogal wat wijzigingen voor de tramlijn. De gemeentetram Amsterdam maakte aanstalten om haar tramlijn 5 over de Willemsbrug te verlengen naar de Spaarndammerbuurt en dus moest onze paardentram het veld ruimen; sinds 15 mei eindigde ze weer op haar oude plekje, het Nassauplein. Op 15 september 1905 gebeurden ingrijpender dingen; toen nam de gemeente Amsterdam het besluit de lijn met al zijn hebben en houden voor fl. 12.000,- over te nemen en verder als tramlijn van het gemeentetramnet te exploiteren. Op 25 oktober 1905 werd deze mutatie van kracht en had de Amsterdamse tram, die juist zo druk bezig was zijn paardentrams op te ruimen, er eensklaps weer een paardentram bij. De open wagens, waaronder ook deze 32, zette men gaarne in op het stadsnet. De dichte wagens werden gesloopt, terwijl de gemeentetram de lijn nu met eigen dicht en open paardentrammaterieel verder exploiteerde.

De rijtuigen 9 en 10 van de voormalige TAS werden in 1906 gesloopt.