Home > Autobus > Stadsbus > Series > Serie 82 (5000-5020)

Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam - Serie 5000-5020

Serie: 5000-5020 (overgenomen uit Duitsland)
Type: Gelede Stadsbus
Aantal: 21 Stuks
Fabrikant: MAN Nutzfahrzeuge, München -
Göppel, Augsburg
Chassistype 5000-5016: MAN 890-SG
Chassistype 5017-5020: MAN SG-192
Motortype: MAN D 2156 (10,3 liter)
Bouwjaar: 1974-1977
Lengte: 16400 mm
Breedte: 2500 mm
Hoogte: 3010 mm
Wielbasis: 5250 + 6020 mm = 11270 mm (trekker + aanhanger)
Vooroverbouw: 2400 mm
Achteroverbouw: 2730 mm
Motorvermogen: 192 pk
Versnellingsbak: ZF 3HM60
Versnellingsbak 5016: Renk Doromat 874A
Ledig gewicht: 12200 kg
Maximale gewicht: 23000 kg
Passagiersindeling: 48-76

Tussen 1974 en 1977 werden deze bussen gebouwd voor de stadsdienst Augsburg(VAG Augsburg) in West-Duitsland. Instroming van nieuw materieel maakte de serie daar in 1986 overbodig, waarna ze werden ingeruild bij MAN.
Een felle brand in een garage van de Münchener Verkehrs Gesellschaft in de nacht van 05 op 06-09-1987 verwoestte 24 gelede bussen, waardoor het aldus ontstane materieeltekort werd opgevangen door de inzet van de door Augsburg ingeruilde wagens. Deze inzet duurde een half jaar."

In 1988 werd wederom een nieuwe bestemming gevonden voor deze inmiddels 12½ jaar oude busserie(de oudste waren zelfs al 14 jaar). Het GVB in Amsterdam had vervangend materieel nodig ter vervanging van de slechte serie 545-569 uit 1977 en aangezien zij geen nieuwe bussen wenste te kopen vanwege de opening van de Amstelveen-sneltramlijn, welke een forse daling in het busvervoer zou betekenen, werd de oplossing gevonden in de inzet van deze wagens. De bussen werden gekocht bij het Omnibus Gebrauchtwagen Zentrum in München, Duitsland, waarbij er 21 exemplaren werden gekocht, waarvan één exemplaar dan als onderdelenleverancier zou gaan functioneren, zodat er een serie van 20 rijdende exemplaren zou ontstaan.
De komst van de 21 MAN-geledes had nogal wat juridische problemen opgeleverd. Daar het GVB van de gemeenteraad zo snel geen krediet kon krijgen voor de aankoop van deze wagens(fl. 8000,- per stuk), werd de financiering daarom via een lease-contract van 1 jaar via de firma Beja Tours BV. op de Rozenburglaan 10 te Duivendrecht, zijnde een dochter van Tourbedrijf Meering, geregeld. Hierdoor reden de bussen in eerste instantie ook rond met onderop de achterzijde het BEJA-embleem. Beja verhuurde dus vervolgens de bussen aan het GVB.

Vijf Meering-chauffeurs haalden in vier keer de bussen op uit Duitsland. De eerste vijf bussen arriveerden op 10-08-1988 en werden op 12-08-1988 afgeleverd aan het GVB. De tweede vijf bussen, die uit Duitsland vertrokken kwamen met één minder aan in Nederland.
De 3322 strandde bij het transport nabij Stuttgart en kwam op 31-08-1988 per dieplader aan en werd onderdelenleverancier.
De derde set van vijf bussen kwam aan op 22-08-1988(aflevering op 24-08-1988) en de laatste 5 kwamen op 24-08-1988(aflevering 31-08-1988). De 3343 werd nageleverd op 28-10-1988 en daarmee was het aantal van 21 compleet.

Alle bussen werden in eerste instantie geparkeerd op het GEB-terrein aan de Haarlemmerweg, vanwaar de wagens geleidelijk werden opgehaald en naar Garage West kwamen voor ombouw tot GVB-bus, omschilderen in de rode/crème kleur zoals de CSA-2-standaards, inbouw van stempelautomaten etc.

De eerste wagen, de 3346, werd geheel rood geschilderd en op 01-09-1988 vernummerd tot 5300.
De 5300, die in de week van 04-09-1988 alsnog in 5020 werd vernummerd, was over de gehele zijwand rood geschilderd, terwijl de rest van de wagens op de plaats van de zijwandreclame niet geschilderd werden.
Alvorens de wagens voor ombouw naar Garage West kwamen werden op het GEB-terrein de wagens deels aangepast aan de Nederlandse wetgeving, zodat de in Duitsland toegestane bankjes in de geleding werden verwijderd. De wagens werden verder voor indienststelling voorzien van een mobilofooninstallatie, VeTag-apparatuur, elektrische films en 3 stempelautomaten. Met uitzondering van de volautomatische 5016 hadden alle Augsburgse wagens een halfautomatische wisselbak(3 versnellingen) van het type tikker als versnellingsbak. Omdat de wagens slechts deels en niet geheel aan de Nederlandse eisen waren aangepast reden ze met een ontheffing van 1 jaar, die door de RDW, de Rijksdienst voor het Wegverkeer, was verleend.

De 5002 bleek een te slechte carrosserie te bezitten, zodat hij niet werd omgebouwd en eveneens onderdelenleverancier werd.

De filmkasten van de bussen onderling waren eveneens verschillend. De bussen 5000-5011(waarvan de 5000 en 5002 dus nooit in dienst kwamen) hadden het lijnfilmkastje links naast de richtingfilm zitten, terwijl de 5012-5020 zoals algemeen gebruikelijk de lijnfilmkast aan de rechterkant hadden zitten.

De 5001,5003-5006 kwamen vanuit Garage West in dienst, terwijl de 5007-5011 vanuit Zuid en de 5012-5020 vanuit Noord voor de dienst op lijn 33 in dienst kwamen. De 5010 reed echter toch eerst nog één dag vanuit West.

Garage Noord was de eerste die de MAN-wagens in dienst kon stellen. Op 23-09-1988 werden de eerste 2 bussen daar als lesbus ingezet. De eerste reizigersinzet startte in de avond op 04-10-1988 op lijn 33. Vanuit Noord werden de wagens uitsluitend op lijn 33 ingezet. De inzet vanuit Zuid was op de lijnen 8, 59, 60/61 en nachtlijn 75/76. In West werden ze vooral ingezet op lijn 48 en af en toe op lijn 15. Verder werden ze gebruikt voor groepsvervoerritten.

Eind 1988 verdwenen ze in Noord en Zuid langzaam van het toneel, omdat de bestuurders er weigerden mee te rijden en verhuisden ze naar lijn 48 in Garage West.

De eerste inzetten van deze halfautomaten was moeizaam, waarbij de bussen met vele defecten kampten. Al vrij snel waren de motoren van de reservebus, onderdelenleverancier 5000 en de 5002, al onder andere wagens geplaatst. Om op een goedkope manier aan nog meer motoren te komen, werden in het najaar van 1988 nogmaals vier exemplaren gekocht. Deze werden ter plaatse onttakeld en aan een sloper verkocht, waarbij de motoren naar Amsterdam werden gebracht.

Eind februari 1989 werd de 5005 na een inzet van liefst 1½ maand met een ernstig defect terzijde gesteld voor sloop.

Per 03-04-1989 volgde ook de inzet op lijn 18, nadat al enkele malen MAN-geledes op lijn 18 als extra of spitsdienst waren ingevallen. Op 28-02-1989 reed de 5013 uitzonderlijk op lijn 19 met een A4-tje op de voorruit, omdat de lijnfilms slechts de lijnen 8,18,33,48 en 59 vertoonden.

Na 1 jaar ging de serie in eigendom over naar het GVB en werden formeel vernummerd in 001-020, waarbij de tekst BEJA-Tours aan de achterzijde werd verwijderd. In de praktijk bleven de bussen verder rondrijden met hun oude parknummer in de 5000-reeks.

Omdat de serie toch niet zo slecht bleek en de geplande opening van de Amstelveenlijn in mei 1989 vertraagd was, werd besloten de nog dienstdoende bussen alsnog volledig aan te passen aan de Nederlandse keuringseisen van de RDW. In mei 1989 begon de ombouw van de meeste bussen, waarbij de indeling werd gereduceerd tot 45-76, door een aantal stoelen te verwijderen en de overige evenredig op te schuiven, zodat er meer beenruimte ontstond. Verder werden grotere dakluiken aangebracht. De wagens die behandeld werden waren de 5001,5003-4,5006-8,5010-6 en 5019.

Eind juni 1989 werd de 5009 terzijde gesteld, gevolgd door de 5020 in augustus 1989 met een ernstig defect. In september 1989 gingen ook de 5017 en 5018 buiten dienst en samen met de 5020 werden ze in de tweede helft van oktober 1989 magazijn voor MAN-onderdelen.

Eind 1989 viel ook het doek voor de 5019. Begin april 1990 werden de 5004,5007 en 5014 buiten dienst gesteld, die in mei door de 5001 en 5013 werden opgevolgd.

De 5013 werd geplaatst in de showroom van Berkhof te Valkenswaard voor verkoop, vanwaar hij in september 1990 werd verkocht aan touringcarbedrijf Henk Lanting te Klazienaveen. De bus werd geschilderd in een blauw/wit jasje, á la de nieuwe GVB-huisstijl, en reed in de weekends discovervoer tussen Harkstede, een plaatsje net onder Groningen, en Groningen-stad(in dienst op 28-09-1990).

Met ingang van de zomerdienst 1990 gingen alle nog rijdende 5000-en op zomerreces. In de week van 19-08-1990 werden de 5003, 5006, 5011 en 5015 weer dienstvaardig gemaakt. Een week later gevolgd door de 5010, 5014 en 5016. In de week van 02-09-1990 kwamen de 5004, 5007 en 5008 weer in dienst.
De 5003,5007(vanaf oktober) en 5015 kwamen in Zuid in dienst op groepsvervoer(gvv) en versterkingsritten op o.a. lijn 59. De 5006 en 5011 reden vanuit Noord uitsluitend gvv. De rest kwam vanuit West weer in dienst op lijn 18 en 48.

Per 01-12-1990 werden de 5010, 5012, 5014 en 5016 buiten dienst gesteld.

De inzet in 1990(najaar 1989 reden ze op 43,45,48 en gvv) was de inzet van de wagens nogal wisselvallig. Werd begin 1990 de dienst op lijn 48 overgenomen door Volvo's en reden ze daardoor uitsluitend zwemvervoer, RAI-diensten en af en toe als wachtwagen op lijn 8 en 18. In april 1990 kwam er weer af en toe één op lijn 48 te rijden. Na de zomer 1990 reden de wagens vanuit Zuid op lijn 59, 60 en 62 en zwemvervoer en vanuit Noord uitsluitend zwemvervoer. De resterende wagens(5004, 5007(tot oktober), 5008, 5010, 5012 en 5016) reden vanuit West op lijn 48.

Begin december 1990 ging de 5015 met een ernstig defect buiten dienst, gevolgd in begin januari 1991 door de 5006(defecte cardan) en de 5007(defecte koppakking).

Vanwege het instapregime op lijn 59, 60 en 69 werden de 5003, 5006 en 5011 in het najaar van 1990 ontdaan van hun ontwaardingsapparatuur en voorzien van klaphekjes bij de uitstapdeuren.

Door de problemen met sneltramlijn 51, met als gevolg tijdelijke verbussing van het traject Station Zuid-WTC - Poortwachter vv., moesten in februari 1991 hals over kop de 5010 en 5016 terug in dienst worden genomen. De 5008 daarentegen ging terzijde.

Op 21-02-1991 werden de 5003 en 5011 vanuit Zuid geplaatst op het GEB-terrein aan de Haarlemmerweg, terwijl de in Noord defect staande 5006, 5007 en de inmiddels tot magazijn omgedoopte 5015 werden opgeslagen op de buiten dienst liggende Gemeentepont 23 van het GVB in de Ponthaven, aan de Aambeeldstraat, achter de Meeuwenlaan.

Op 04-03-1991 werd de passagierscirculatie ook op lijn 48 ingevoerd, waartoe de 5010 en 5016 ontdaan werden van hun stempelautomaten en voorzien werden van klaphekjes bij de uitstapdeuren. De hiervoor al geschikte 5003 en 5011 werden opgehaald en met zijn vieren kwamen de wagens op lijn 48 te rijden. De 5004 ging buiten dienst.

Op 29-03-1991 botste bus 201 van lijn 19 op de Radarweg(bij de Haarlemmerweg) achterop de 5011/48, waarbij de achterzijde van de 5011 flink beschadigd werd en de bus buiten dienst werd geplaatst.

Met een defecte motor ging de 5003 op 30-05-1991 terzijde, waarna met het begin van de zomerdienst 1991 definitief het doek viel voor de laatste 2 MAN-wagens, de 5010 en 5016. De 5016 rekte zijn leven nog enkele dagen tot in de zomerdienst.

In 1991 werden de nog aanwezige 13 MAN-ers via een handelaar in Alkmaar verkocht aan het busbedrijf in de Poolse stad Lódz, de Miejskie Przedsiebiorstwo Komunikacyine Lódz. 11 bussen kwamen in GVB-kleuren in dienst als reeks 1139-1149(in dienst resp. op 30-11-1991, 01-09-1991, 01-09-1991, 06-09-1991,
08-08-1991, 06-08-1991, 22-07-1991(1145-1149). De MPK-bussen 1139-1149 bussen waren resp. de voormalige GVB-bussen 5003, 5012, 5010, 5007, 5004, 5006, 5014, 5015, 5001, 5011 en 5016. De andere twee bussen, de 5008 en 5020, werden onderdelenleverancier en in Nederland geplukt en gesloopt.
De MPK-bussen 1148 en 1149 gingen in augustus 1994 in Lódz buiten dienst, waarbij de 1149(ex-5016) zijn achterbak in november 1994 afstond aan de 1142(ex-5007). In de zomer van 1996 gingen de overige 9 wagens buiten dienst en werden per 30-06-1996 alle uit het bestand gehaald en aansluitend afgevoerd naar de sloop, terwijl de overige 9 nog tot 1996 in Lódz hun diensten verrichtten. Nog in 1991 wisselden de MPK-bussen 1143(ex-5004) en 1146(ex-5015) van wagenparknummer.

De ex-5013, die bij Henk Lanting terecht kwam, werd doorverkocht aan Boers in Nieuwleusen(parknr. 370), waar de bus op 14-09-1991 in dienst kwam. Niet veel later werd de bus weer naar Berkhof, Valkenswaard verkocht en werd vanuit diens showroom nog in het vierde kwartaal van 1991 weer doorverkocht naar de firma Scheldestroom te Ossendrecht(parknr. 4), voor scholierenvervoer naar Antwerpen in België. In juni 1994 ging hij uiteindelijk naar handelaar Beekers in Eindhoven en uiteindelijk naar Smit Joure voor sloop/doorverkoop/export.

In de onderstaande tabel de kentekens en parknummer waarmee de bussen resp. in Augsburg, München en Lódz hebben dienstgedaan.