Home > Autobus > Stadsbus > Series > Serie 55 (93-110)

Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam - Serie 93-110

Serie: 93-110
Type: Standaardbus CSA-1
Aantal: 18 Stuks
Fabrikant: DAF - Hainje,Heerenveen
Chassistype: SB 200-DKDL 554
Motortype: 6-cilinder dieselmotor
Lengte: 11552 mm
Breedte: 2500 mm
Hoogte: 3165 mm
Instaphoogte: 1.320 mm + 2 instaptreden
Breedte deurbladen: 2x 1200 mm(voor- en middendeur)
Breedte deurbladen: 1x 850 mm(achterdeur)
Wielbasis: 5.540 mm
Vooroverhang: 2.670 mm
Achteroverhang: 3.310 mm
Motorvermogen: 118 kW (165 pk)
Versnellingsbak: ZF 2HP45
Ledig gewicht: 8990 - 9160 kg
Maximale gewicht: 16000 kg
Passagiersindeling: 32-59/61(zie tabel)

De serie was uitgevoerd in de vierde verschijningsvorm met een DKDL-motor, grotere motorluiken, een dikkere rand om de grille, grotere letters DAF op het front als DAF-embleem, lagere doorgetrokken ruiten en in het interieur een geheel vlakke vloer, maar nog steeds in wijnrode/grijze kleur met donkergrijs interieur met donkerrode stoelen (Postma stadsmeubel interieur). Ze hadden wel een ietwat schuin geplaatst stuurwiel én ronde koplampen en achterlichten. Verder was de serie geheel voorzien van witte C4-standaardcijfers. De interieurverlichtingskappen waren rechthoekig; bovendien hadden alle bussen het nieuwere type dakluik.
Opvallend waren de extra ronde binnenspiegels die door sommige chauffeurs niet op prijs werden gesteld en vaak werden gedraaid zodat ze er niet in konden kijken.
De serie werd geleverd met polyester binnenbeplating.
De serie was bij aflevering/indienststelling voorzien van een stempelautomaat bij deur 1, een mobilofooninstallatie en dakclignoteurs. De bussen zijn na de nulinspectie eerst nog naar de RET in Rotterdam geweest, waar zij in de buswerkplaats Kleiweg rondom de motor werden voorzien van isloatiemateriaal, wat het geluidsniveau 5 decibel moest reduceren.

Per 20-05-1974 ging de 110 voor aardgasproeven naar TNO te Delft. Van eind april t/m begin mei 1975 stond de bus op de Vervoersexpo "75 in Parijs(Frankrijk), waar de bus representatief was op de TNO-stand over het gebruik van vloeibare gassen.

In 1975-1976 werden bij de DAF-dealer in Sloterdijk de 101-109 voorzien van een uitlaatrem. Tevens werden in de periode 1975-1977 de bussen 93-109 voorzien van telapparatuur voor passagierstellingen.

Op 27-02-1976 kwam de 110 na een verblijf van bijna twee jaar bij TNO terug uit Delft en werd aan de pers gepresenteerd. De bus werd bij TNO voorzien van een LPG-installatie(Liquefied Petroleum Gas). Bij de ombouw werden tussn de chassisbalkem drie aardgastanks geplaatst voor in totaal 320 liter aardgas. Het totaal gewicht van de bus nam, na het verwijderen van de 200-liter dieseltank, toe met 200 kg, waardoor de bus een herkeuring kreeg met als plaatsindeling 32-55 en 9300 kg als ledig gewicht. Na de perspresentatie ging de bus nog enkele weken terug naar Delft en werd vervolgens in Garage West buiten dienst gesteld. Na de bouw van een LPG-pompinstallatie kwam de 110 op 12-09-1976 als gasbus in dienst op lijn 18. De bus kon op de aardgas-voorraad circa 460 km rijden, hetgeen nauwelijks minder was dan op diesel(485 km). Een groot nadeel bleek uiteindelijk de veel hogere verbrandingstemperatuur in de motor te zijn. Die steeg met ruim 20% en veroorzaakte hogere onderhoudskosten.

Op 24-03-1977 werd de 106 in de middagspits verhuurd aan de NV. ENHABO te Zaandam en werd ingezet op ENHABO/GVB-spitslijn 37.

Op 03-01-1978 werd op de Klaprozenweg bij een botsing de frontpartij van de 107/35 grotendeels vernield. Voor herstel ging de bus van 12-01 t/m 06-03-1978 naar Hainje.

Op 25-03-1980 werd de 100/19, welke op de halte Sint Lucasziekenhuis(ri. Mercatorplein) in de Jan Tooropstraat stond, aangereden door de defect inrukkende 340/15, die bij een inhaalmanoeuvre moest uitwijken voor een tegenligger. Voor de 340 betekende dit sloop, terwijl de linksachter zwaar beschadigde 100 voor herstel naar Hainje terugging en begin juni 1980 hersteld terug in dienst kwam.

In 1979-1980 werd de serie voorzien van een windvanger bij het chauffeursraam.

Van 26-09 t/m 05-10-1980 werden de telbussen 93, 95 en 97 verhuurd aan de NV. ENHABO te Zaandam, waartoe de huurbussen 500 t/m 502 weer tijdelijk bij het GVB reden.

Op 07-03-1981 reed gasbus 110, samen met zijn grote gelede broer 247, bij het GVB te Groningen ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan van het GVBG. De bus was voorzien van plakkaten met de tekst "75 jaar GVB" en reed daar met de 247 en enkele MUSA-museumbussen in een pendeldienst. De tekstplakkaten werden na terugkeer pas in de loop van de week verwijderd.

Op 14-05-1981 ging de 110 naar het DMB(Diesel Motoren Bedrijf) in Leeuwarden en werd hier ontdaan van LPG-installatie, die overgezet zou gaan worden in bus 167 uit de serie 150-169. De 110 werd terugverbouwd tot dieselbus en kwam aansluitend weer in dienst.

In de eerste helft van 1981 werd de serie bij het carrosseriebedrijf van der Veer in de Westhaven voorzien van VeTag-apparatuur en het nieuwe mobilofoonsysteem met code-control-box.

Van eind november t/m medio december 1982 werden de telbussen 95-99 en 105-109 voorzien van een kluisje in de betaaltafel ten bate van de nachtdienst.

In 1983 kregen de bussen 102 en 104-110 een kuipstoel-achterbank uit één stuk(derde model). Tussen november 1984 en april 1985 werden ook de 93-101 en de 103 hiervan voorzien.

Van eind juli t/m begin september 1984 werd de op zomerreces staande 101 tijdelijk gebruikt als magazijnopslag van bankjes.

In 1984-1985 werden de stempelautomaten verwijderd, vanwege de herinvoering van het gesloten instapregime.

Begin maart 1985 werd de 110 verhuurd aan de Luchthaven Schiphol, half maart gevolgd door de 109. Begin juni 1985 kwam de 109 terug en ging de 105 half juni naar Schiphol. Begin juli 1985 kwamen tenslotte de 105 en de 110 terug van hun verhuuruitje. In de tweede week van juli 1985 ging de 110 voor één week nogmaals naar Schiphol.

Ook de NV ENHABO te Zaandam huurde weer een aantal bussen voor kortere periode in het tijdsvlak eind 1984 t/m voorjaar 1985,tw.:
        - De 103 van 17-12-1984 t/m 21-12-1984.
        - De 105 van 22-02-1985 t/m 27-02-1985(inzet uitsluitend op 25 en 26-02-1985 als personeelsvervoer(PVV).
        - De 94 van 11-03-1985 t/m 12-03-1985. Hij reed in volledige GVB-uitvoering op 12-03-1985 als lijn 91+PVV.
        - De 98 van 20-03-1985 t/m 29-03-1985(eerste rit: 21-03-1985(lijn 91) & laatste rit: 28-03-1985(PVV)).
        - Tenslotte werd de 100 als vervangende huurbus gestuurd, vanwege de uitvoering van planbeurten bij de 156(tot 27-02-1985)
           en de 160(vanaf 27-02-1985).
De bus was van 09-01-1985 t/m 19-04-1985 bij de ENHABO(eerste rit: 10-01-1985(lijn 92) & laatste rit: 19-04-1985(PVV)).
In april 1985 kreeg de Zaanse streekvervoerder nieuw materieel, zodat de 160 niet meer terugkeerde en de 100 overbodig geworden ook terug naar het GVB kon.

Op 14-05-1986 werd door een monteur met de 103 een begeleidingsproefrit gereden naar de RDW(Rijksdienst voor het Wegverkeer) in de Westhaven. De bus, die een MUSA-museumwagen ter keuring begeleidde, kwam in botsing met een vrachtwagen. Hierbij werd de kop van de 103 zeer zwaar beschadigd, zodat de bus werd terzijde gesteld voor sloop.

Op 31-05-1986 werden de 96 en de 102 terzijde gesteld en opgeslagen op het achterterrein van de ENHABO-garage te Zaandam. Half juli gingen ze in opslag over naar Garage Oost. In september kwamen beide bussen in de loop van de maand terug in dienst.

Op 01-12-1986 werd de 101 terzijde gesteld. Per 03-03-1987 gevolgd door de 96, 97 en de 102, waarbij de 97 werd opgeslagen in Garage Oost.

Eind maart 1987 werd de 110 de CW-Garage West binnengenomen, waarbij in de schilderswerkplaats de bus werd omgeschilderd tot themabus voor de gecombineerde NS-dagtocht 67 (NINT-Museum + EMA-museumtramlijn). Op 04-04-1987 werd hij officieel in dienst gesteld. De bus werd omgeschilderd in een halve GVB-oude blauwe bus uitvoering en een halve themakleurenbus. Het thema-idee toonde het inwendige van de bus, tw. de banken en achterop de motor, en vertegenwoordigde het NINT(Nationaal Instituut voor Nijverheid en Technologie). Het blauwe deel vertegenwoordigde de oude museumtrams. De bus kwam in dienst op een pendeldienst tussen het NINT en de EMA. Verder reed hij met name spitsvervoer op lijn 44/47 ten tijde van het niet rijden van de museumtramlijn. De dagtocht werd geen succes en keerde in 1988 niet meer terug in het NS-pakket.

NINT-Bus, GVB 110, Lijn 18, Johan Huizingalaan, 27 april 1987.
Foto: René van Lier.

							Indeling		Hainje-
Busnr.	Aflevering	In Dienst	Op Lijn	Kenteken	Chassisnummer	Motornummer	Zit/Staanplaatsen	Gewicht	Ordernummer	Laatste inzet	Op Lijn	Afvoerdatum	Afvoer naar
93	06-12-1973	20-12-1973	45	GB-44-78	110485	F23021	32/60	9020 kg	246-01	20-06-1988	18	26-08-1988	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
94	03-12-1973	13-12-1973	45	GB-44-79	110626	F23176	32/61	9010 kg	246-02	05-08-1987	18	31-10-1987	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
95	23-11-1973	23-12-1973	21	GB-44-77	111011	F23125	32/60	9040 kg	246-03	09-01-1989	21	16-02-1989	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
96	03-12-1973	07-12-1973		GB-56-50	110935	F23196	32/60	9020 kg	246-04	02-03-1987	22	11-05-1987	Autosloperij Jan Smit, Westzaan
97	13-12-1973	23-12-1973	23	GB-56-81	111221	F23219	32/59	9090 kg	246-05	02-03-1987	22	15-05-1987	Autosloperij Jan Smit, Westzaan
98	19-12-1973	03-01-1974	15	GB-62-96	110800	F23189	32/61	9020 kg	246-06	08-03-1988	19	17-03-1989	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
99	15-01-1974	19-01-1974		FB-54-14	111127	F23218	32/59	9110 kg	246-07	28-08-1988	23	02-09-1988	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
100	18-12-1973	08-01-1974		FB-54-13	111333	F23163	32/59	9160 kg	246-08	13-10-1988	23	19-11-1988	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
101	03-01-1974	08-01-1974		GB-65-86	111610	F23456	32/61	9020 kg	246-09	21-11-1986	19	14-01-1987	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
102	04-01-1974	08-01-1974		GB-65-85	111444	F23272	32/61	9020 kg	246-10	02-03-1987	21	26-03-1987	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam(datum overschrijving: 03-04-1987)
103	09-01-1974	14-01-1974		GB-67-18	111747	F23529	32/61	9010 kg	246-11	14-05-1986	15	29-08-1986	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
104	22-01-1974	05-02-1974		GB-67-19	111878	F23546	32/61	9010 kg	246-12	19-04-1988	28	04-06-1988	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
105	15-01-1974	21-01-1974		GB-67-20	111669	F23505	32/61	9010 kg	246-13	08-04-1988	18	04-06-1988	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
106	30-01-1974	14-02-1974		FB-28-68	111959	F23658	32/60	9000 kg	246-14	06-03-1989	19	16-03-1989	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
107	10-01-1974	14-01-1974		FB-28-75	112046	F23669	32/60	9000 kg	246-15	09-03-1989	18	10-04-1989	sloperij Onne van der Stadt, Zaandam
108	30-01-1974	09-02-1974		FB-51-22	112177	F23672	32/60	9010 kg	246-16	08-05-1989	19	05-07-1989	De heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) : geëxporteerd naar Suriname(datum overschrijving: 30-06-1989) (november 1993 zonder kenteken gespot)
109	27-01-1974	07-02-1974		GB-77-20	112351	F23681	32/60	8990 kg	246-17	08-05-1989	23	05-07-1989	De heer M. Harman, Paramaribo(Suriname) : geëxporteerd naar Suriname(datum overschrijving: 30-06-1989) (november 1993 zonder kenteken gespot)
110	18-01-1974	24-01-1974		GB-77-22	112383	F23701	32/60	9000 kg	246-18	29-10-1987	47	18-03-1988	Stichting MUSA, Amsterdam : als museumbus(datum overschrijving 04-06-1988)