Home > Autobus > Stadsbus > Series > Serie 148 (1401-1423)

Gemeentevervoerbedrijf Amsterdam - Serie 1401-1423

Serie: 1401-1423
Type: Gelede bussen Lagevloer
Aantal: 23 Stuks
Fabrikant Carosserie: VDL-Berkhof, Heerenveen
Fabrikant Motor:FPT (Fiat Powertrains Technologies)
Chassistype: Citea SLFA-180/310
Motortype: FPT Cursor 9
Motorcode: F2CFE612D*C(228 kW)
resp. F2FE612F*C(265 kW)
Maximum snelheid: 85 km/uur
Milieuclassificatie: EURO 6 met EEV Uitlaatfilter
Lengte: 18.000 mm
Breedte: 2.550 mm
Hoogte: 2.955 mm
Hoogte: 3.120 mm(inclusief dakunit/airco)
Instaphoogte:
Geknielde Instaphoogte:
Stahoogte Interieur: 2.416 mm
Wielbasis voorbak: 5.250 mm
Wielbasis tweede as <--> achteras(aanhanger): 6.750 mm
Vooroverbouw: 2.600 mm
Achteroverbouw: 3.400 mm
Draaicirkel: 23.510 mm
Ledig Gewicht : 17.050 kg
Maximaal Gewicht : 28.430 kg
Cilinderinhoud : 8710 cm³
Vooras:
Achteras:
Vering:
Remmen:
Koppel 1401, 1406 & 1414: 1650 Nm(bij 1200-1530 t/min)
Koppel 1402-1405, 1407-1413 & 1415-1423: 1300 Nm(bij 1200-1600 t/min)
Motorvermogen 1401, 1406 & 1414: 265 kW(360 pk)
Motorvermogen 1402-1405, 1407-1413 & 1415-1423: 228 kW(310 pk)
Versnellingsbak: Voith DIWA.6 - ZF EcoLife
Passagiersindeling: 48-114 + 1 rolstoel(inclusief 1 klapstoel)

Ter vervanging van de laatste Volvo Jonckheer geledes werd een vervangende serie bussen voorbereid. Er ging een aanvraag voor 23 exemplaren de deur uit. Hierop kwamen er 2 biedingen binnen. Eén was van Mercedes, met de Citaro 2, en één van Berkhof, met de Citea. Nadat de keus was gevallen op de Citea werd toestemming gevraagd aan de directie en de Raad van Commissarissen. Deze organen stemden echter niet in met deze bestelling. Uiteindelijk werd toestemming verleend voor een bestelling van 16 exemplaren. Deze werd vervolgens bij VDL-Berkhof geplaatst en de gebruikelijke optie voor hetzelfde aantal werd genomen. Het grootste deel van de serie zou nog in december 2015 rond de nieuwe jaardienst geleverd worden.
In Heerenveen werd aan het begin van het najaar met de bouw begonnen, maar al bij het eerste begin, het samenstellen van het en plaatsen van componenten in het chassis, doken problemen op die de voortgang ernstig vertraagden.
Inmiddels had EVOBus gedreigd de garantie aan de Mercedes geledes te staken vanwege slecht onderhoud cq. het niet nakomen van verplichtingen. De directie en Raad van Commissarissen gingen nu alsnog akkoord met de aanschaf van 7 extra exemplaren, te nemen uit de optie.
In Heerenveen ondervond men steeds meer "tegenslag" bij de bouw van de nieuwelingen, waarbij menig exemplaar met problemen opzij werd geschoven. Hierdoor was de vertraging al tot minstens 6 weken opgelopen, zodat aflevering in december 2013 er al niet meer inzat.
Op woensdag 6 november 2013 ondertekenden de directie van GVB, het openbaar vervoerbedrijf van Amsterdam, en de directie van VDL Bus & Coach Nederland BV. het verkoopcontract voor 23 nieuwe gelede stadsbussen. Dit was in feite een "showtje", want de bussen waren op dat moment al volop in aanbouw.
Na aankoop van 70 standaard Citea-bussen werden dus nu gelede bussen van het type Citea geleverd. Dit model was nog niet op de markt en werd recent nieuw ontwikkeld. Het GVB was daarmee het eerste bedrijf, waar dit type kwam te rijden. Het waren tevens de eerste Euro 6 openbaar vervoerbussen in Nederland. In eerste instantie was de levering voorzien van 16 bussen met een optie op nog eens 7 exemplaren, maar nog voor levering werd de optie compleet ingelost, zodat er in één serie 23 exemplaren geleverd werden. Het demo-model stond van 18 t/m 23 oktober 2013 al op de beurs Busworld 2013 in Kortijk, België tentoongesteld.

Begin maart 2014 was pas het eerste exemplaar gereed om aan Amsterdam te leveren, waarna de aflevering van de serie van start, die geheel willekeurig van volgorde was, mede door de problemen die ontstaan waren bij de bouw, zoals eerder beschreven. Na aflevering werd met het eerste voertuig, de 1404, op 6 maart, de eerste proefrit gereden vanuit Garage West. Eersteling 1401 was inmiddels naar Eindhoven gebracht voor verdere testen en inregelen.
Een aantal problemen was nog steeds niet opgelost, zodat slechts de goedgekeurde exemplaren naar Amsterdam kwamen. Nadat het laatste exemplaar in Heerenveen van de band was gelopen, werd gestart met de afwerking van de terzijde geschoven exemplaren. De 1422 en 1423 bleven in Heerenveen voor diverse proefnemingen en aanpassingen en zouden pas in juli naar Amsterdam gaan. De 1401 kwam uiteindelijk pas in augustus naar Amsterdam. Naar aanleiding van de resultaten met dit drietal werden vervolgens de reeds in Amsterdam zijnde exemplaren door de Heerenveense servicegroep in Amsterdam aangepast zodat alle exemplaren gelijk zouden moeten zijn.
De bouw van deze wagens heeft zelden to zulke grote problemen bij de bouwer geleid, maar alle ervaringen zijn dankbaar gebruikt om het Citea-ontwerp te verbeteren, ook bij het GVB bij de latere serie 12-meter-bussen 1451-1472.

Eind maart 2014 kwamen de eerste bussen in de dienst. In eerste instantie werden de bussen vanuit Garage Noord ingezet op de lijnen 32, 33, 34, 35 en 37 en bij uitval van de waterstofbus kon ook wel eens een gelede op lijn 22 worden aangetroffen. Uiteraard werden de bussen in de nachtdienst ook ingezet op de lijnen in de 350-reeks. De bussen vervingen de reeks 445-469, die als zeer vervuilend werden aangeduid en tevens zeer storingsgevoelig waren, zodat een vroegtijdige vervanging welkom was. De reden van inzet vanuit Garage Noord was tweeledig, nl. ten eerste omdat slechts hier de monteurs al waren opgeleid en ten tweede omdat hier alle voertuiggebonden apparatuur, zoals mobilofoon, Vecom, chipkaart-apparatuur ed., ingebouwd werd, welke uit de af te voeren wagens zouden komen. Of dit ook daadwerkelijk zo is gebeurd is niet geheel duidelijk geworden. De bussen zijn voorzien van een zogenaamde boordcomputer waardoor diverse zaken van de techniek per muisklik zijn aan te passen.

De bus was voorzien van vandaalbestendige stoelen met een GVB-design bekleding, een enkelblads voordeur, een dubbelblad middendeur in de voorbak én een dubbelblads achterdeur in de achterbak voor de achteras.
Verder waren digitale lijn- en richtingaanduidingen aan front, achterkant en beide zijkanten in de voorbak aangebracht, schermen in het interieur met daarop de halteinformatie, een automatische halteafroepinstallatie die aangestuurd wordt door GPS, een doorzichtig dakluik, een staande motor links achterin, OV-chipkaartlezers, aan de deurzijde in de voorbak een vrije ruimte voor het plaatsen van een rolstoel met bijbehorende beugels en veiligheidsriemen, een bestuurderscabine met snel afsluitbaar elektrisch schuifruit, camerabewaking, eex extra camera in de achterzijde ter bate van het veilig achteruit rijden en een mobilofooninstallatie.
De stoelen waren gemonteerd aan de zijwand, zodat er bij reiniging van de bus makkelijk onder de stoelen gereinigd kon worden.
De deuren waren uitgevoerd als zwenkschuifdeuren, waarbij de uitstapdeuren bij het sluiten een hoge pieptoon liet horen tot de deur dicht was.
De bussen 1401, 1406 en 1414 hadden, aldus de lijsten van VDL, bij levering een zwaardere motor, die eigenlijk bedoeld was voor het type SLFA-187, in plaats van de lichtere variant. De reden hiervoor is vooralsnog onduidelijk. Bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer(RDW) staan de wagens echter vermeld met een motor van 228 kW. In bovenstaande lijst zijn beide opties echter weergegeven.
In het interieur in de achterbak was de stoelopstelling, net als bij de Citaro's in langsbankopstelling gesitueerd, teneinde meer sociale controle en minder vandalisme te genereren.
Uiterlijk verschilt de bus door de aanwezigheid van een omkapseling rond de uitlaat op het dak van de aanhanger.

Door de komst van de nieuwe Citeas, die in de dienst instroomden tussen eind maart en begin zomer 2014 konden de oude gelede bussen type Jonckheer van fabrikant Berkhof vanaf eind juni 2014 buiten dienst worden gesteld.

Tot en met half mei werd de gehele serie(muv. de 1401, 1422 en 1423) afgeleverd. De 1422 en 1423 kwam in de tweede helft van juli 2014 naar Amsterdam. De laatste, de 1401, die in april al kort even bij GVB op bezoek was geweest, was voor proefnemingen langdurig bij VDL in Eindhoven en werd pas op 21-08-2014 afgeleverd.

In december 2014 werden een aantal bussen naar Garage Zuid overgebracht in ruil voor Citaro's, die daar dienst deden, waarmee de bussen nu ook structureel werden ingezet op lijn 22. Na de komst van de vervolgserie 1601-1609 uit het restant van de optie, die in Garage West hun diensten begonnen, kwam deze serie ook steeds vaker vanuit Garage West op dienst.

In 2015 werd besloten om weer zij- en totaalreclames toe te passen op een deel van het GVB-materieel. Hiertoe werden half april de 1401-1410 aangewezen en bij het aanbrengen van de zijreclame aan de blinde zijde en achterop gelijk aangepast. Hierdoor werden bij die bussen achterop het embleem en parknummer van de achter-motorklep verplaatst naar het achterruit, net onder de lijnfilmaanduiding. Begin mei werden deze eerste reclames weer verwijderd, maar de emblemen werden niet teruggeplaatst. De eerste wagens die werden aangepast waren de 1403, 1406 en 1409. In juni waren inmiddels ook de resterende wagens aangepast.

Op donderdag 29-09-2016 werden op lijn 33 de eerste bussen met Pin-automaten in gebruik genomen in de passagiersdienst. Het is een van de maatregelen om te komen tot het afschaffen van het betalen met geld op de bus ( en tram). Dit alles omdat de laatste jaren het aantal overvallen op buschauffeurs schrikbarend was toegenomen. De bussen 1401-1410 zijn voorzien van een nieuwe betaaltafel met daarop voor de bestuurder een scherm en een cardreader en voor de passagier een pinautomaat waarop zowel met pin-pas met pincode als contactloos kan worden gepind. Nieuw is ook dat de kaartjes geen waarde meer hebben totdat de busbestuurder na betaling met pin of met geld het kaartje een waarde geeft en men vervolgens kan inchecken.

Op 19-11-2016 raakte het motorcompartiment van de 1404 in brand in Amsterdam Noord. Na het blussen door de brandweer werd de wagen naar Garage West gesleept, waar de gelede bus de volgende dag op een trailer van de firma Hoogwerf werd gezet en aansluitend naar VDL in Heerenveen werd overgebracht voor herstel. Na herstel kwam de bus in maart 2017 weer terug in dienst.

In december 2016 en januari 2017 werd de rest van de serie voorzien van een display-scherm waarop de kaartverkoop met pinbetaling kan worden aangegeven. Verder kregen de bussen een pinapparaat en een activatieapparaat, waarmee het "dummy" OV-chipkaartje na betaling kan worden geactiveerd tot volwaardige OV-chipkaart. Per 31-01-2017 werd het cash betalen in het nachtvervoer afgeschaft en op 26 maart 2017 werd het cash betalen in de GVB-bussen geheel afgeschaft. Sindsdien is betalen alleen nog mogelijk middels een bankpas of creditcard. Op 25 maart 2017 reed Citea-bus 1152 tussen 11 en 17 uur op lijn 15, voorzien van een speciale beplakking als rijdende collectebus, waarbij de Amsterdammer van het Jaar, de muntenman Toon Borst, die dag in die bus het geld voor een vervoerbewijs collecteerde en in een grote ton deed. De opbrengst uit die ton ging naar een goed doel.

In september 2017 werden alle bussen rechtsachter op het dak voorzien van het wagennummer, zodat de bussen ook vanuit de lucht geïdentificeerd kunnen worden.

De 1411 en 1412 werden medio oktober 2017 ook aangepast voor het aanbrengen van reclame, waarvij achterop de emblemen en parknummers verhuisden van de motorklep naar de bovenkant van het achterruit.

In februari 2020 brak ook in Nederland het gevreesde Corona-virus COVID-19 door en besmette veel mensen, die daardoor ook in ziekenhuizen terecht kwamen, waarbij een deel helaas overleden. De Nederlandse regering(net als in de rest van de wereld) greep in en bracht het land in een zogenaamde intelligente lock-down, waardoor horeca, entertainment en vele andere zaken werden gesloten. Zoveel als mogelijk werd thuiswerken en thuisblijven het devies met als gevolg veel ziekmeldingen, ook bij personeel van de vervoerbedrijven, en veel minder passagiersaanbod, dat met maar liefst 90 % afnam. Dit had tot gevolg dat, in dit geval bij GVB, de diensten vanaf 23 maart werden teruggebracht naar een zomerdienst en per 30 maart zelfs verder werd teruggebracht tot een speciale Corona-dienstregeling, waarbij op alle tram- en buslijnen nog slechts een starre 15- of 30-minutendienst werd uitgevoerd. Sommige lijnen(bij de tram lijn 6 en 11) werden tot nader order geheel opgeheven. Hierdoor werd het aanbod aan trams veel minder en konden de tramlijnen 19 en 24 gaan rijden met de nu in ruime voorraad aanwezige Combino-trams, die van een afsluitbare bestuurderscabine zijn voorzien, zodat de kans op besmetting van het personeel met het levensbedreigende griepvirus vrijwel nihil werd. Dit had tot gevolg dat per 30 maart 2020 alle 12G-wagens buiten dienst werden gesteld. Een deel van de wagens stonden wisselend(er werd regelmatig gewisseld vanwege het uiteraard wel gecontinueerde onderhoudsprogramma/planning) opgeslagen in de remise Lekstraat en de andere wagens stonden in de remise Havenstraat. In de twee weken vooraf waren de trams voorzien van afzetlinten halverwege de A-bak, zodat passagiers niet dichtbij de bestuurders konden geraken om besmetting van het personeel daarmee zoveel mogelijk te voorkomen. Ook werd de kaartverkoop door de bestuurder tot nader order gestaakt. Passagiers werden zoveel mogelijk verwezen naar de beperkt aanwezige automaten op een aantal halten in de stad, maar in de praktijk betekende dit een gigantische toename van het zwartrijden(niet betalen voor de rit) door de passagiers. De dienst werd nu nog slechts uitgevoerd door Combino-trams, waarbij vanaf de namiddag op 14 maart de bestuurderscabines verplicht werden afgesloten en de kaartverkoop door de bestuurders werd gestaakt. Als enige uitzondering hierop geldt de dienstuitvoering op tramlijn 5. Omdat voor deze lijn met zijn kopeindpunt in Amstelveen alleen tweerichtingtrams kunnen rijden en er slechts 4 Combino-trams in tweerichtinguitvoering beschikbaar waren, moesten hier 2 tot 3 van de 6 dienstwagens worden bediend met 11G-wagens, die uiteraard met afzetlinten dienstdeden. Hier werd dan gebruik gemaakt van 6 vaste wagens, de 905, 906, 909, 911, 915 en 919. Echter later werd, vermoedelijk door defecten hierin toch weer wat geschoven en verschenen ook de 913 en 920 weer op de baan. Bij de conducteurcabine werd de ingang op vrijdagmiddag 14 maart rond 16 uur per direct afgesloten en passagiers mochten nu alleen nog in- én uitstappen door de drie uitstapdeuren. De conducteurwagenbak werd met linten afgezet, zodat passagiers niet meer bij de conducteur konden komen en alleen mondeling op afstand(de 1½-meter afstand houden-politiek werd het devies) informatie konden verstrekken en ook geen kaartverkoop meer deden. Ook bij de bus werd met linten de voorkant afgeschermd ter hoogte van de eerste wielas in het interieur, waarbij ook hier de kaartverkoop vanaf vrijdag 14 maart 2020 om 15 uur voorlopig werd gestopt en in- en uitstappen alleen nog geschiedde door de uitstapdeuren. Op diverse lijnen werden hierbij bij de bus bij voorkeur gelede bussen ingezet, omdat die een grotere capaciteit hadden. Er werd aansluitend besloten dat de conducteurdienst tot nader order op alle lijnen werd beëindigd. Uitzondering hierop waren de lijnen 1, 13, 17 en 26, die tussen 7 en 19 uur nog wel een conducteurbediening behielden en lijn 12 die dit alleen tussen 14(later 12 uur) en 18 uur behield en deze maatregel ging op 24 maart. In de week van 30 maart werden in hoog tempo alle Combino's voorzien van een plastic cocon rondom de conducteurcabine met daarin een soort kleine opengeknipte plastic klep, waardoor de passagier dan alsnog middels de pinbetaling een vervoersbewijs kan aanschaffen bij de conducteur, indien die er überhaupt is. Aansluitend werd een beleid opgesteld die er in voorziet dat er bij een standaardbus maximaal ongeveer 16 mensen in de bus vervoerd mogen worden, in een gelede bus maximaal 24 mensen en in een tramwagen maximaal 40 mensen. Alhoewel een paar lijnen, zoals lijn 1, 13, 17 en 26 nog wel op bepaalde tijden druk waren, werden deze aantallen op de andere tramlijnen vrijwel niet meer gehaald, zodat alleen op die lijnen de frequenties medio april 2020 iets werden opgeschroefd om geen problemen hierbij te verkrijgen. Bij de bus werden op een aantal lijnen, zoals lijn 41 en 66, de dienst met standaardbussen gelijk, dan wel op een wat later moment vervangen door gelede bussen, om iets meer capaciteit te bieden bij deze lage frequentie. Uiteindelijk werd ook hier vanaf 4 mei 2020 de dienst iets opgeschroefd om eventuele conflictsituaties te vermijden. Bij de metro werd eveneens een starre 15-minutendienst ingevoerd, waarbij lijn 51 werd stilgelegd, die echter vanaf 29 april 2020 toch weer terug in dienst kwam. Vanaf 11 mei 2020 werd weer terug-opgeschaald naar de zomerdienstregeling en vanaf 1 juni 2020 werd de normale dienstregeling weer hervat, waarbij passagiers voorlopig werden verplicht met een mondkapje gebruik te maken van het openbaar vervoer. In oktober 2020 werden de bussen voorzien van een glazen spatscherm, die aan de binnenkant van de cabinedeur werd bevestigd, waarin een kleine opening werd gecreëerd voor het gebruik van het pinapparaat door de passagier bij de aanschaf van een vervoersbewijs en een gleuf voor de afgifte van het vervoersbewijs door de chauffeur aan de passagier. Nadat de inbouw voltooid was het complete buswagenpark werd vanaf 1 november 2020 de voordeur weer toegankelijk voor passagiers en kaartverkoop bij de chauffeur weer mogelijk. Hierbij verdween het afzetlint en werd vervangen door 2 kettingen, die de voorste bank en stoel achter de chauffeurscabine afschermt en waarmee het zitten op deze 3 zitplaatsen onmogelijk maakte.

Op 07-05-2022 werd de op de Daalwijkdreef rijdende nachtbus 1401/N85-11 nabij de kruising met de Gooiseweg frontaal gegrepen door een automobilist, die met lachgaspatronen onder invloed stond. Door de klap raakte de buschauffeur de macht over het stuur kwijt en boorde zich in een langs de weg staande lichtmast, waarbij de bus rechtsvoor zeer zware schade opliep en het chassis en de dakconstructie compleet krom kwamen te staan. De wagen werd uiteindelijk met een kraanwagen naar garage West gesleept en na controle daags erna terzijde gesteld voor afvoer.

Op 10-03-2023 werd de 1401 via handelaar Nimasol BV. te Oss verkocht naar een schadeherstelbedrijf, die de bus wil herstellen en aansluitend doorverkopen. Als vervanger voor de vroegtijdig afgevoerde 1401 kreeg Citaro-gelede 340 in 2022 nog een grote onderhoudsbeurt, zodat deze wagen als vervanger langer blijft doorrijden. De 1401 ging naar autoherstelbedrijf Voortman in Ter Aar. Bij een enorme brand op het bedrijventerrein Bovenland in Ter Aar, waar ook dit autoherstelbedrijf gevestigd is, is op 12-06-2023 de brand ook overgeslagen naar 4 bussen, die bij dit bedrijf voor herstelwerkzaamheden stonden. Dit betrof 4 bussen van vervoerder Connexxion, die compleet uitgebrand zijn. Daags voor deze catastrofe stond ook de ex-GVB-1401, die net gereed was gekomen. Hiertoe was de kop van de GVB-1158 gebruikt. De bus werd aansluitend op 12-10-2023 verkocht aan Drenthe Tours in Assen voor groepsvervoer en kreeg daar administratief het parknummer 143.

De start van de nieuwe concessie QBuzz ZHN, in het gebied tussen Schiphol, Leiden, gouda, Roterdam en Utrecht, betekende mede door het faillissement van busbouwer Van Hool dat deze nieuwe vervoerder een groot tekort had aan rijvaardige bussen tijdens de start van de nieuwe concessie op 14-12-2024. Hiertoe werd bij allerlei bedrijven tijdelijke bussen ingehuurd en deze reden dan in de dienst op het QBuzz ZHN-lijnennet. Ook de ex-1401, nu eigendom van Drenthe Tours, werd ingehuurd en reed de eerste week diensten vanuit de stalling Alphen aan den Rijn.
Veel plezier heeft men van deze bus niet gehad. Tijdens de overbrengingsrit vanuit Drenthe raakte de bus al 2 keer defect en ook bij de inzet in de lijndienst heeft de bus slechts een aantal dagen gereden, waarbij de bus telkenmale al in de ochtendspits onderweg strandde. Na deze week ging de bus retour naar Drenthe.

Op 25-05-2024 raakte in de nachtdienst de chauffeur van de 1416/N81-26 onwel op de Transformatorweg, waardoor de bus onbestuurbaar de naastgelegen berm inreed en tegen een aantal bomen botste. Hierbij raakte de rechter voorzijde van de bus zwaar beschadigd en werd de bus aansluitend terzijde gesteld. Op 26-02-2026 werd de geplukte bus afgevoerd naar handelaar Nimasol.

                 

Traminfo.nl © 2003-2026 | Contact  | Colofon | Disclaimer | Links